سامانه مؤدیان چیست؟ راهنمای کامل صاحبان کسب و کار درسال ۱۴۰۵
نویسنده: علیرضا عامره – مشاور خبره مالیاتی
فهرست مطالب
ـ مقدمه 1
ـ سامانه مؤدیان چیست؟ 2
ـ کارپوشه مؤدیان چیست؟ 3
ـ صورتحساب الکترونیکی چیست؟ 4
ـ سامانه مؤدیان چه تفاوتی با روشهای قدیمی دارد؟ 5
ـ سامانه مؤدیان چه ارتباطی با ماده ۱۶۹ دارد؟ 6
ـ سامانه مؤدیان چه ارتباطی با مالیات بر ارزش افزوده دارد؟ 7
ـ آیا رسید کارتخوان همان صورتحساب الکترونیکی است؟ 8
ـ اشتباهات رایج مؤدیان در سامانه مؤدیان 9
ـ اگر صورتحساب اشتباه ارسال شد چه کنیم؟ 10
ـ چطور ریسک مالیاتی را کاهش دهیم؟ 11
۱۲ـچک لیست کنترل سامانه مودیان
ـ چه زمانی استفاده از مشاور مالیاتی اهمیت بیشتری دارد؟ 13
ـ جمعبندی 14
ـ مشاوره مالیاتی 15
مقدمه
سامانه مؤدیان یکی از مهمترین ابزارهای جدید نظام مالیاتی کشور است که با هدف ثبت و کنترل
الکترونیکی معاملات و صورتحسابها ایجاد شده است. برای بسیاری از صاحبان کسبوکار، ورود به این
فرآیند در ابتدا با پرسشهایی درباره کارپوشه، صورتحساب الکترونیکی، شناسه کالا و خدمت، نحوه
.ارسال صورتحساب و ارتباط آن با اظهارنامه مالیاتی همراه است
در این مقاله تلاش میکنیم به زبان ساده توضیح دهیم سامانه مؤدیان چیست، چه ارتباطی با
صورتحساب الکترونیکی و تکالیف مالیاتی دارد و مؤدی برای کاهش خطا و ریسک مالیاتی چه نکاتی را
.باید کنترل کند
سامانه مؤدیان چیست؟
سامانه مؤدیان یک بستر الکترونیکی برای ثبت و تبادل اطلاعات صورتحسابهای الکترونیکی و انجام
بخشی از فرآیندهای مرتبط با تکالیف مالیاتی است. هر مؤدی پس از طی فرآیندهای لازم، اطلاعات و
.صورتحسابهای خود را از مسیرهای مورد تأیید به این سامانه ارسال میکند
هدف اصلی این سامانه، حرکت از فرآیندهای کاغذی و پراکنده به سمت ثبت الکترونیکی و قابل رهگیری
.معاملات است
کارپوشه مؤدیان چیست؟
کارپوشه را میتوان محل مشاهده و مدیریت اطلاعات مرتبط با صورتحسابهای الکترونیکی مؤدی در
سامانه مؤدیان دانست. مؤدی باید وضعیت صورتحسابهای صادرشده و دریافتی را بهصورت منظم کنترل
.کند و در صورت وجود مغایرت، در مهلت و روش مقرر نسبت به اصلاح یا تعیین تکلیف آن اقدام کند
صورتحساب الکترونیکی چیست؟
صورتحساب الکترونیکی، صورتحسابی است که مطابق الزامات سامانه مؤدیان و با اطلاعات و قالبهای
مورد قبول سازمان امور مالیاتی صادر و ارسال میشود. بسته به نوع معامله و شرایط مؤدی، نوع و
.الگوی صورتحساب میتواند متفاوت باشد؛ بنابراین انتخاب صحیح نوع صورتحساب اهمیت دارد
سامانه مؤدیان چه تفاوتی با روشهای قدیمی دارد؟
در روشهای سنتی، بخش مهمی از اطلاعات معاملات از طریق اسناد و گزارشهای جداگانه نگهداری و
در زمانهای مختلف به سازمان امور مالیاتی ارائه میشد. در سامانه مؤدیان، محور اصلی فرآیند، ثبت و
.تبادل الکترونیکی صورتحسابها و اطلاعات معامله است
به همین دلیل، اشتباه در اطلاعات صورتحساب، عدم کنترل وضعیت ارسال یا عدم هماهنگی میان
.نرمافزار حسابداری و اطلاعات سامانه میتواند در فرآیندهای مالیاتی بعدی ایجاد مغایرت کند
سامانه مؤدیان چه ارتباطی با ماده ۱۶۹ دارد؟
،قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان برای صورتحسابهای الکترونیکی ثبتشده در سامانه
آثار مشخصی در ارتباط با تکالیف ماده ۱۶۹ قانون مالیاتهای مستقیم در نظر گرفته است. بنابراین مؤدی
باید فرآیند صدور و ثبت صورتحساب الکترونیکی را جدی بگیرد و اطلاعات معامله را با اسناد حسابداری
.خود تطبیق دهد
سامانه مؤدیان چه ارتباطی با مالیات بر ارزش افزوده دارد؟
اطلاعات صورتحسابهای الکترونیکی میتواند در رسیدگی و فرآیندهای مرتبط با مالیات بر ارزش افزوده
نیز اهمیت داشته باشد. بنابراین ثبت صحیح مبلغ معامله، مالیات و عوارض، اطلاعات طرف معامله و
.سایر اقلام صورتحساب، اهمیت زیادی دارد
آیا رسید کارتخوان همان صورتحساب الکترونیکی است؟
صرف انجام پرداخت از طریق کارتخوان یا درگاه به این معنا نیست که مؤدی میتواند سایر الزامات
صورتحساب الکترونیکی را نادیده بگیرد. وضعیت و مقررات مربوط به پذیرش اطلاعات پرداخت بهعنوان
صورتحساب، تابع مقررات و بخشنامههای جاری است و باید در زمان عمل، مقررات همان دوره بررسی
.شود
اشتباهات رایج مؤدیان در سامانه مؤدیان
برخی خطاها در عمل بیشتر دیده میشوند؛ از جمله ورود نادرست اطلاعات طرف معامله، انتخاب
نادرست شناسه کالا یا خدمت، انتخاب اشتباه نوع صورتحساب، بیتوجهی به وضعیت صورتحساب پس
.از ارسال و عدم تطبیق اطلاعات سامانه با دفاتر و نرمافزار حسابداری
مهمترین نکته این است که ارسال صورتحساب پایان کار نیست؛ مؤدی باید نتیجه ارسال و وضعیت
.صورتحسابها را نیز کنترل کند
اگر صورتحساب اشتباه ارسال شد چه کنیم؟
اولین اقدام، مشخص کردن نوع اشتباه و وضعیت صورتحساب در سامانه است. بسته به نوع خطا و
وضعیت صورتحساب، ممکن است اصلاح، ابطال یا صدور صورتحساب جدید لازم باشد. نباید بدون بررسی
وضعیت صورتحساب قبلی، صرفاً یک صورتحساب دیگر صادر کرد؛ زیرا این کار میتواند باعث ایجاد مغایرت
.در اطلاعات فروش و حسابداری شود
در موارد بااهمیت، بهتر است قبل از اقدام، مقررات و دستورالعمل جاری بررسی و در صورت نیاز از
.مشاور مالیاتی کمک گرفته شود
چطور ریسک مالیاتی را کاهش دهیم؟
،یک روش عملی، ایجاد یک فرآیند کنترل ماهانه است. در این کنترل، صورتحسابهای فروش
صورتحسابهای خرید، وضعیت ارسال، اطلاعات طرف معامله، مبالغ، مالیات و عوارض و همچنین
.ثبتهای حسابداری با یکدیگر تطبیق داده شوند
همچنین بهتر است مسئول مشخصی برای کنترل سامانه مؤدیان در کسبوکار تعیین شود تا این
.موضوع به آخرین روزهای مهلتهای قانونی موکول نشود
چکلیست کنترل سامانه مؤدیان
ـ کنترل دسترسی و وضعیت کارپوشه 1
ـ کنترل صورتحسابهای فروش 2
ـ کنترل صورتحسابهای خرید 3
ـ کنترل اطلاعات طرف معامله 4
ـ کنترل شناسه کالا و خدمت 5
ـ کنترل نوع و الگوی صورتحساب 6
ـ کنترل مبالغ و مالیات و عوارض 7
ـ بررسی وضعیت صورتحساب پس از ارسال 8
ـ تطبیق سامانه با نرمافزار حسابداری 9
ـ نگهداری مستندات و سوابق اصلاحات 10
چه زمانی استفاده از مشاور مالیاتی اهمیت بیشتری دارد؟
اگر حجم معاملات زیاد است، چند نوع فعالیت یا چند شعبه دارید، معاملات شما مشمول مالیات بر
ارزش افزوده است، یا در سامانه مؤدیان با خطا و مغایرت مواجه شدهاید، بررسی فرآیند توسط مشاور
.مالیاتی میتواند به شناسایی نقاط پرریسک کمک کند
هدف از مشاوره مالیاتی، صرفاً حل یک خطای سامانه نیست؛ بلکه ایجاد یک فرآیند منظم برای انجام
.تکالیف و کاهش ریسک جرائم و اختلافات مالیاتی است
جمعبندی
سامانه مؤدیان بخش مهمی از فرآیند جدید ثبت و کنترل اطلاعات معاملات است. صاحبان کسبوکار باید
علاوه بر صدور و ارسال صورتحساب، وضعیت آن را کنترل و اطلاعات سامانه را با اسناد و حسابداری خود
.تطبیق دهند
اگر فرآیند سامانه مؤدیان از ابتدا بهصورت منظم طراحی شود، بسیاری از خطاها و مغایرتهای بعدی
.قابل پیشگیری است
مشاوره مالیاتی
برای بررسی وضعیت سامانه مؤدیان، صورتحسابهای الکترونیکی، تکالیف مالیاتی و مسائل مرتبط با
.مالیات بر ارزش افزوده میتوانید از خدمات مشاوره مالیاتی »علیرضا عامره« استفاده کنید
علیرضا عامره – مشاور خبره مالیاتی
وبسایت: www.hamyarantax.com